Orient ITM


Microsoft Exchange Server

  • John Smith

         Tarixçə
     
       Microsoftun Linux əsaslı rəhbərlik sistemindən Exchange Server mühitinə keçişi Aprel 1993-cü ildə başladı və Yanvar 1995 etibarilə 500ü aşan
       11 İyun 1996 tarixində bazara sürülən Exchange Server 4.0, eyni adlı məhsulun satışa açıq xüsusi sürümüydü. Bu versiya Microsoft Mail 3.5'in ardılı olaraq qəbul edilməkdədir. Əslində, Microsoft Mailin orijinal versiyası Lotus'un cc: Mailin satın almasından həftələr sonra güncellenmişti. [2] Buna qarşı, Exchange Server X.400 əsaslı yeni bir müştəri-server rabitə sistemi idi. Ayrıca proqram nəzdində istifadə verilənlər bazası X.500 kataloqu xidmətlərini də desteklemekteydi. Exchange Serverdə istifadə kataloqu qısa müddət içərisində Microsoftun LDAP uyğun dizin serveri olan Active Directory xidmətinə çevrildi. Active Directory, Windows server sahədə adlarına təməl meydana gətirəcək şəkildə Windows 2000-ə inteqrasiya hala gətirildi.
    Exchange Server 5.0 23 May 1997-ci ildə bazara sürüldü. Bu versiyası Exchange Administrator'ı içermesinin yanında SMTP əsaslı şəbəkələrə giriş imkanı da təmin edirdi. Microsoft Mailin əksinə (bu program müstəqil bir SMTP quraşdırılması tələb edirdi) Exchange Server 5.0, "Internet Mail Connector" plugin vasitəsilə sunucularla birbaşa əlaqə qura bilirdi. Ayrıca, daha sonra Outlook olaraq adlandırılacaq olan yeni bir web-based e-poçt interfeysi olan Exchange Web Access də bu versiya daxil idi. Bu versiyada olan yeni xüsusiyyətlərə koşutluğun təmin edilməsi məqsədiylə Microsoft, Microsoft Outlook 8.01, Microsoft Exchange Client 5.0 və Microsoft Schedule + 7.5'i bazara sürdü.
         Noyabr 1997-ci ildə satışa çıxarılan Exchange Server 5.5'in standart və ticarət olmaq üzrə iki versiyası var. Bu iki versiyanın ayrıştıkları nöqtələr bazası ölçüsü, e-poçt alma / göndərmə vasitəçilərin və çoxluqlama yetenekleriydi. Standart versiyası Exchange Serverin əvvəlki versiyaları kimi 16 GB-lıq bir verilənlər bazası təqdim edərkən ticarət distributivdə istifadə verilənlər bazası 16 TB'a qədər çıxa (hər nə qədər Microsoftun test nəticələri sənədində 100 GB sərhədinin aşılmaması lazım olduğundan söz edilsə də). Standart versiyanın elementlərini site sehrbazdır, MS poçt sehrbazdır, İnternet poçt xidməti, İnternet xəbər xidməti və Lotus Notes və Novell GroupWise ilə koordinasiya işləyə bilən bir proqram olaraq qəbul edilən cc: Maili. Ticarət versiyası bunlara əlavə olaraq X.400 əlaqə sehrbazı və SNADS, PROFS uyğun scripts təqdim etməkdə idi. Bu versiyada Microsoft Çoxluq Server xüsusiyyəti də desteklenmekteydi. Exchange Server 5.5'in təqdim etdiyi əlavə xüsusiyyətlər arasında Outlook Web Access'ə yeni bir versiyası, IMAP4 dəstəyi, LDAP 3 və silinmiş faylları bərpa xüsusiyyəti var. Exchange Server 5.5 diskret rehberler dəstəkləyən son sürümdü. Exchange Client və Schedule + üçün yeni versiyaları geliştirilmedi ancaq Exchange Serverin yeni versiyasını dəstəkləmək məqsədiylə Microsoft Outlook 8.03 bazara sürüldü.
         29 Noyabr 2000-ci ildə satışa çıxarılan Exchange Server 2000 (v6.0) öncüllərinin sahib olduğu məhdudlaşdırmaların çoxuna həll gətirdi. Verilənlər bazası ölçülərinin artırılması və bir çoxluq içindəki server sayının ikidən dördə çıxarılması bu inkişaflara nümunə olaraq verilə bilər. Nə var ki, son olaraq Exchange Server 5.5'te istifadə standart kataloq xidmətini ehtiva Exchange Server 2000, Active Directory infrastrukturuna sahib olmayan sistemlərdə işləmirdi. Bu vəziyyət, bir çox istifadəçinin bu versiyası keçməsini maneə törətdi. Exchange Server 5.5'in yeni versiyası yüksəldilməsi bir xeyli güc idi və hər iki sistemin online vəziyyətdə olmasını zəruri edirdi. Exchange Server 2000 anında mesajlaşma dəstəyi də təmin edirdi ancaq bu xüsusiyyət bir müddət sonra Microsoft Office Canlı Əlaqə Sunucusu'na təhvil verildi. Versiyalar arası keçid Exchange Server 2003-ün satışa sürülmesiyle asanlaşdı ancaq bir çox istifadəçi yeni versiyanın ancaq Windows 2000 serverlərində çalışacaq olmasından ötəri serverlərini yüksəltmək vəziyyətində qaldı. Bəzi istifadəçilər isə Microsoftun artıq dəstəkləmədiyi Exchange Server 5.5 və Windows NT 4.0'ı birlikdə istifadə davam etdirdilər.
     
              Exchange Server 2003
     
         Exchange Server 2003 (v6.5) 28 sentyabr 2003-cü ildə bazara sürüldü. Exchange Server 2003-ün dəstəklədiyi əməliyyat sistemləri Windows 2000 Server (Service Pack 4 tələb edir) və 32-bit Windows Server 2003'tür. Windows Server 2003-cü ildə bənzər şəkildə Exchange Server 2003 də fərqli uyğunluq zamana əsaslanaraq malikdir (proqramı yüksəltmək məqsədiylə). Bu xüsusiyyətin fərqli mövqelərdə Exchange Server quraşdırılması olan böyük şirkətlər üçün faydalı olduğu müşahidə edilmişdir.
    Exchange Server 2003-cü ildəki yeni xüsusiyyətlərdən biri sistem idarəçilərinin serveri qısa müddətdə əldə etməsini təmin edən inkişaf etmiş fəlakət rəhbərliyi sistemidir. Bu sistem, serverin ismarıcları yedekten geri yükləməsi zamanı poçt alıb göndərməsi üsuluna dayanır. Microsoft Mobile Information server'ın 2001 və 2002 versiyaları olan proqramların bəziləri Exchange Serverə əlavə olunmuşdur. Outlook Mobile Access, server-based ActiveSync bunlara nümunə olaraq göstərilə bilər. Ətraflı virus və spam mühafizə prosedurları məhsula əlavə digər xüsusiyyətlərdir. Bunun yanında, açıq qaynaq kodlu və * nix əsaslı e-poçt serverlərində tez-tez istifadə IP ünvanı, SPF ("Sender ID") və DNSBL süzgəcləri də məhsulun xüsusiyyətləri ilə əhatə olunur. Başqa bir yenilik isə poçt yönlendirmedeki gecikmələri önünə keçmək məqsədiylə gələn e-poçtların tamamilə işlənməyə silinməsidir. Ətraflı mesaj və mesaj qutusu rəhbərliyi idarəçilərin kiçik işləri daha sürətli bir şəkildə edə bilmələrinə imkan tanıyar. Digər xüsusiyyətlərdən anında rabitə və Exchange konfrans serveri fərqli məhsullar yaratmaq məqsədiylə bu məhsulun əhatəsi xaricində tutulmuşdur. Microsoftun bu ankı tutumu Microsoft Office, Microsoft Office Live Communications Server, Live Meeting və Sharepoint'in tərkibi olacaq bir köməkçi proqram çıxarmaqdır. Exchange Serverin günümüzdəki funksiyası e-poçt və planlaşdırma olaraq qəbul edilməkdədir.
     
              Versiyalar 
     
         Exchange Server 2003-ün standart və ticarət olmaq üzrə iki versiyası var. Standart versiyası server başına 16 GB-lıq bir mesaj bazasında icazə verir. Service Pack 2-nin ardından məhsul, 75 GB-lıq bazalarını dəstəkləməyə başladı ancaq 18 GB-lıq fərz edilən ölçünün üzərinə çıxa bilmək üçün Windows Qeydiyyat dəftərinə bəzi dəyişikliklər etmək lazımdır. [3] Ticarət versiyası 16 TB'lık bazası ölçüsünə icazə verərkən bir serverdə istifadə edilə bazası sayı 20'dir. [4]
    Microsoft Small Business Server 2003 Standard və Premium versiyaları olan Exchange Server 2003 yalnız 32-bit sistemlərdə çalışır.
     
               Müştərilər
           Microsoft Exchange Server xüsusi bir RPC protokolu olan MAPI / RPC [1] 'yi istifadə. Exchange Serverin inkişaf etmiş xüsusiyyətləri istifadə edə müştərilər Microsoft Outlook, Novell Evolution və Microsoft Entourage üçün çıxarılan son versiyası.
    Exchange Server üzərində saxlanan e-poçtlara POP3 və IMAP4 protokolları üzərindən əldə edilə bilər. (Bu protokollar server üzərində aktiv etməlisiniz. Exchange Serverin son versiyaları bu protokolları dövrə xarici buraxmaqdadır.) Bu məqsəd üçün istifadə edilə bəzi proqramlar Outlook Express, Mozilla Thunderbird və Lotus Notes'tur.
    Exchange Server mesaj qutularına web browser vasitəsilə əldə edilə bilər. Exchange Serverin səyyah cihazlarda istifadə üzrə hazırladığı vasitə Outlook Mobile Access (OMA) adıyla xatırlanar.
    Windows Mobile 5.0 AKU2 və üzəri sürümlerle birlikdə istifadə Exchange Server 2003 SP2 səyyah cihazlara canlı e-poçt ötürülməsi üsulunu dəstəkləyir.
           Bir əvvəlki versiyanın əksinə Exchange Server 2003 anında xəbərləşmə dəstəyindən məhrumdur. Microsoft bu açığı kağatmak məqsədiylə Live Communication server'ın inkişaf etdirmişdir.
     
               Exchange 2003 Spam görə sırala
     
          Exchange Server 2003 çox sadə süzgəc metoddan istifadə. Bunlar spamın qarşısını ala biləcək qədər yaxşı olmasalar da poçt qutusunun gərəksiz yerə dolmasını mane. Bir əvvəlki distributivdə olan göndərici ünvanı maneə törətmə və müəyyən bir sahədə adından gələn bütün məktubları geri çevirmə kimi xüsusiyyətlər Exchange Server 2003-cü ildə qorunmuşdur. Bu versiya əlavə süzgəc üsulları isə bunlardır:
               
                Bağlantı süzgəci
     
          Karalistedeki ünvanlardan  ya da əllə yaradılmış IP ünvanlarından gələn mesajlar maneə törədilər
     
                  Alıcı süzgəci
     
           Server üzərində əllə verilir alıcılara (yalnız İntranet ünvanları üçün etibarlıdır) ya da server üzərində olmayan alıcılara göndərilən mesajlar maneə törədilər
    • Sender şəxsiyyəti süzgəci
    • Bir cür SPF
    • Ağıllı İsmarıc görə sırala
    • Hissi mesaj təhlil yolu ilə ismarıcları maneə törədən pulsuz bir Microsoft plugin. [8]
                  Exchange Server 2007 
     
           Exchange Server 2007, 2006-ci ilin son aylarında Microsoftun yeni məhsullarında mənimsədiyi paylama siyasəti uyğun olaraq yalnız ticarət müştərilər üçün bazara sürüldü. Proqramın əhəmiyyətli xüsusiyyətləri yeni çoxluqlama qabiliyyətləri, 64-bit dəstəyi, səsli rabitə funksiyası, web xidmətləri üçün inkişaf etmiş axtarış imkanı və süzgəc scripts və yeni bir Outlook Web Access interfeysidir.
             Exchange Server 2007 (v8) yalnız Windows server'ın 64-bit x86-64 versiyası çalışır. Bu lazımlılıq yalnız dəstəklənən istehsal mühitlərinə özgüdür və 64-bit sınaq versiyası istifadə edilə bilər. Nə var ki, 32-bit dəstəkli sistemlərə sahib şirkətlərin Exchange Serverin yeni versiyasını istifadə edə bilmək üçün təchizatlarını yenilikləri lazımdır. 64-bit dəstəkli serverlər üzərində çalışan şirkətlər də 2000 və ya 2003 versiyası serverlərini 2007-ci ilə yüksəltmək vəziyyətindədirlər.
              Exchange Server 2007in ilk test versiyası (o tarixdə "Exchange 12" ya da E12 olaraq adlandırılırdı) dekabr 2005-ci ildə çox kiçik bir test mənbəyinə təqdim edildi. Microsoft Exchange qrupunun web güncesine görə Mart 2006-cı ildə daha geniş bir test öbeği proqramı əldə etmə imkanı tapmışdır. [Kaynak ifadə] Microsoft 25 Aprel 2006 tarixində etdiyi şərhdə yeni Exchange Server distributivinin Exchange Server 2007 olaraq adlandırılacağını bildirib.
     
                   Kaydadeğer irəliləyişlər 
     
          Microsoft tərəfindən müəyyən edilir prinsipial irəliləyişlər belə:
    • Qoruma: Spam və virus qorunması, data tətbiqlərinə şərt çoxluqlama, inkişaf etmiş təhlükəsizlik və şifrələmə
    • Ətraflı Məlumat İşçisi Access: Ətraflı cədvəli və web girişi, inteqrasiya xəbərləşmə
    • Ətraflı BT təcrübəsi: 64-bit müvəffəqiyyətim və ölçülebilirlik, əmr sətiri dəstəyi və yalınlaştırılmış interfeys, təsirli istiqamətləndirmə
    • Exchange İdarə Layer: Sistem rəhbərliyi üçün əmr sətiri dəstəkli yeni bir lay (Windows PowerShell əsaslı). Lay istifadəçiləri Exchange Server interfeysi istifadə edilə bütün əməliyyatları yerinə gətirə bilər, tez ehtiyac duyulan və kompleks quruluşlu işləri yazıla bilər, paylaşılabili və yenidən istifadə edilə bilər scripts çevirə. Exchange İdarə Layer, Microsoft Exchange Server 2007in xüsusiyyətlərini idarə etmək məqsədiylə 375'ten çox xüsusi əmr edir. [10]
               İstifadəçilərin səsli mesaj, e-poçt və fakslarını mesaj qutularına yazmalarını, bu mesaj qutularına cib telefonlarından ya da digər simsiz cihazlardan çatmalarına imkan "inteqrasiya xəbərləşmə". Səsli komandalar e-poçtların cib telefonu üzərindən dinlenebilmesini təmin (ayrıca "Geç qalacağam" kimi bəzi sadə mesajlar göndərilə)
    Verilənlər bazası ölçüsü üst sərhədi qaldırıldı. Verilənlər bazası ölçüsü təchizat xüsusiyyətlərinə möhkəm möhkəmə asılı hala gəldi.
              Bir serverdə tapıla bazası sayı artırıldı (Exchange Server 2003-ün standart versiyası 1 olan bu sərhəd 5-ə yüksəldildi,  Exchange Server 2003-ün ticarət versiyası 20 olan bu rəqəm isə 50-ə çıxarıldı).
             Çoxluqlama və yüksək accessibility 
             
           Exchange Serverin ticarət versiyası Windows Server 2000 altında 4, Windows Server 2003 altında 8 düyünün kümelenmesine imkan tanıyar. Exchange Server 2003 iki düyünlü çoxluqlar üçün təsirli-səmərəli kümelenme xüsusiyyəti də təqdim edir. Bu dizayn çoxluq içindəki iki serverin eyni anda təsirli işini təmin edər. Bu, Exchange'in fərz edilən xüsusiyyətlərindən biri olan təsirli-passiv server aktiv olan zamani uzlaşmır. Bu rejim, funksiya pozuqluğu xərcilən bir serverin qısa müddətdə aktivləşdirilməsi mane olar. Bu serverlərin köhnə vəziyyətlərinə dönmələri üçün nüvə serverlərin çökməsini gözləmələri lazımdır. Etkin-effektiv kipinin səbəb olduğu davamlı müvəffəqiyyətim problemləri Microsoftu bu metoddan istifadə vazgeçirmiştir. [11] Daha xüsusi mənada, təsirli-səmərəli çoxluqlama dəstəyi Exchange Server 2007 ilə sonlandırılmıştır.
    Exchange'in çoxluqlama metoddan (təsirli-səmərəli və təsirli-passiv Rejimler) çoxluq düğümlerindeki serverlərin eyni fiziki məlumatı paylaşma zəruriliyi səbəbiylə tənqid mövzusu olmuşdur. Exchange Server'daki çoxluqlama tətbiq olaraq gərəksiz qaynaq istehlakına səbəb olur. [12] Bu dünyagörüşü məlumatın bir çöküş nöqtəsi olaraq qəbul edilməsinə yol açar. Nə var ki, Microsoftun bu fakta bağlı şərhi fərqlidir. [13] Bu boşluq məlumatların depolayıcısı istehsalçıları tərəfindən coğrafi-çoxluqlama və eynivaxtlı olmayan məlumatların çoxaltma kimi həllərlə doldurulmuşdur. [14] Exchange Server 2007in yaratdığı yeni çoxluqlama terminləri dizgesi əvvəldən istifadə " paylaşılan məlumatların quruluşu "nın problemlərinə həll çıxarmışdır. [15]
    Exchange Server 2007, SQL Server üçün nəzərdə tutulmuş eynivaxtlı olmayan məlumatların çoxaltma üsulunu dəstəkləyir [16] Paylaşımlı olmayan çoxluqlar aşağı maliyetlidir və təbii fəlakət vəziyyətlərində sistemin tamamilə göçmesini maneə törətmək məqsədiylə iki məlumat mərkəzi arasında qurula bilər. Bu çoxluğun mənfi xüsusiyyəti yalnız iki node icazə vermələri və bağlanacaq üçüncü bir düyünün bir fayl köçürmə tanığından fərqli olmayacaq olmasıdır [17] Bir digər çoxluq növü əvvəlki versiyaları də istifadə ənənəvi çoxluqlama üsuludur və bu gün üçün TKK (Tek Kopya verilənlər) olaraq adlandırılmaqdadır. Exchange Server 2007 yuxarıda sayılan iki çoxluq növü üçün yalınlaştırılmış bir quraşdırma interfeysi təklif edir (quraşdırılma mərhələsində). Yerli Davamlı təkrarlanması "yıxıq dökük çoxluq" olaraq xatırlanmaqdadır. Bu, məlumatı sistemə əlavə bir sürücüyə kopiyalama və yerli saxlama xətalarına qarşı qoruma qalxanı olma funksiyalarını görməkdədir ancaq serverin göçmesi vəziyyətində hər hansı bir qoruma funksiyasına sahib deyil.
    Exchange Server 2007 üçün hazırlanan SP1 Noyabr 2007-ci ildə elan edilmişdir. Bu xidmət paketi YSÇ (Ehtiyat Davamlı təkrarlanması) adlı yüksək accessibility üsulunu daxildir. Bu üsul çoxluqda eyni məlumatların mərkəzində olmalarını zəruri qılmadan məlumatların çoxaltma funksiyasını yürütebilmektedir.
     
                  Lisenziya 
     
             Windows Server məhsullarına bənzər şəkildə Exchange Server Müştəri Access License gərək duyar. Korporativ lisenziya müqavilələri (məs. Ticari müqavilə) Exchange Server lisenziyasını əhatə edir. Microsoftun digər Windows Server məhsulları kimi istifadəçi və cihaz lisenziya seçmə haqqı tanınmaqdadır. Qurğu lisenziyaları bir cihaza təyin (iş stansiyası, dizüstü kompüter və ya PDA kimi). İstifadəçi lisenziyaları isə mesaj qutusuna deyil, bir istifadəçi və ya çalışana atanmaktadır və istifadəçinin Exchange e-poçt xidmətinə istədiyi cihazdan çata bilməsini təmin edər. Bu iki lisenziyanın ödənişləri eynidir ancaq bunlar bir-birləri ilə dəyişmələ tətbiq edilməməlidir. Microsoft Exchange'i serverlərində saxlamaq istəyən xidmət təminatçıları aylıq bir xidmət haqqı qarşılığında HSLS (Xidmət Provider Lisenziya Müqaviləsi) nə tərəf ola bilərlər. Exchange giriş lisenziyasını standart və ticarət olmaq üzrə iki növü var. Ticarət lisenziya standart lisenziyanın bir plugin olaraq qəbul edilməkdədir.



Korporativ müştərilərimiz